Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi). Trong đó, Bộ đề xuất sửa tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Nâng số lao động và doanh thu
Dự thảo đề xuất sửa đổi tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa theo hướng sử dụng các tiêu chí đơn giản phù hợp với bản chất của doanh nghiệp nhỏ và vừa, dễ áp dụng, có khả năng đối chiếu dựa trên cơ sở dữ liệu về đăng ký doanh nghiệp, thuế, bảo hiểm và phù hợp với thông lệ quốc tế.
Theo đó, trên cơ sở tổng kết thực tiễn áp dụng tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa quy định tại Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017 và rà soát kinh nghiệm quốc tế, dự thảo Luật sửa đổi theo hướng chỉ sử dụng tiêu chí tổng số lao động bình quân năm và tổng doanh thu của năm trước liền kề để xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Tuy nhiên, để đảm bảo trách nhiệm tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp, dự thảo Luật bổ sung quy định chỉ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bảo hiểm xã hội với người lao động.
Cụ thể, tại dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa như sau:
Doanh nghiệp nhỏ và vừa bao gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa, có số lao động bình quân năm không quá 300 người (theo quy định hiện hành là không quá 200 người) và có tổng doanh thu của năm trước liền kề không quá 400 tỷ đồng (tăng so với quy định hiện tại là 300 tỷ đồng).
Doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa được xác định theo lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; công nghiệp và xây dựng; thương mại và dịch vụ.
Chính phủ quy định chi tiết Điều này.
Được vay vốn bằng tài sản số
Bên cạnh đó, dự thảo đề xuất sửa đổi, bổ sung nội dung hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Cơ quan soạn thảo khuyến khích tổ chức tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa vay trên cơ sở đa dạng hóa hình thức bảo đảm tiền vay.
Cụ thể, sửa đổi quy định về hỗ trợ tiếp cận tín dụng tại Điều 8 trên cơ sở kế thừa Điều 8 Luật Hỗ trợ năm 2017 nhưng mở rộng phương thức tiếp cận tín dụng phù hợp với yêu cầu cần khơi thông nguồn lực cho khu vực kinh tế tư nhân, ưu tiên cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo tại Nghị quyết số 68-NQ/TW.
Theo đó, dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa bổ sung cơ chế khuyến khích tổ chức tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa vay trên cơ sở đa dạng hóa hình thức bảo đảm tiền vay, bao gồm bảo đảm bằng động sản, tài sản hình thành trong tương lai, quyền tài sản, quyền sở hữu trí tuệ, tài sản vô hình, tài sản số, tài sản ảo và tài sản hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.
Thực tế hiện nay, các doanh nghiệp nhỏ và vừa khi vay vốn thường đảm bảo bằng tài sản hữu hình như bất động sản.
Tại dự thảo, Bộ Tài chính cũng đề xuất doanh nghiệp nhỏ và vừa kinh doanh bền vững được ưu tiên tiếp cận tín dụng, bảo lãnh tín dụng, tài trợ, vốn mồi; được hỗ trợ lãi suất đối với dự án xanh, dự án kinh tế tuần hoàn; hưởng ưu đãi thuế đối với hoạt động bảo vệ môi trường; áp dụng khấu hao nhanh đối với tài sản phục vụ chuyển đổi xanh, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải.
Nhóm doanh nghiệp này cũng sẽ được hỗ trợ tư vấn, đánh giá, chứng nhận, đo lường, xây dựng báo cáo đáp ứng tiêu chuẩn phát triển bền vững; hỗ trợ chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh.
Theo thống kê từ Bộ Tài chính, tỷ trọng dư nợ dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa chỉ duy trì ở mức 19-20% tổng dư nợ toàn nền kinh tế, trong khi đây là khu vực chiếm tới hơn 98% tổng số doanh nghiệp trong nền kinh tế.
Nguyên nhân phần lớn do doanh nghiệp nhỏ và vừa không có tài sản bảo đảm, khả năng hấp thụ tín dụng còn hạn chế, quy mô vốn nhỏ, sức chống chịu yếu, phương án kinh doanh thường xuyên biến động, thông tin tài chính chưa thực sự minh bạch.
Việc tiếp cận nguồn vốn qua quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa và Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa còn nhiều hạn chế và các quỹ này chưa phát huy hiệu quả như kỳ vọng.
Dự kiến, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) sẽ được trình tại kỳ họp Quốc hội vào tháng 10. Luật sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2027 nếu được thông qua.