**SK Hynix ngày 22/6 đã vượt qua Samsung Electronics để trở thành công ty niêm yết có giá trị vốn hóa lớn nhất Hàn Quốc, đánh dấu màn lội ngược dòng ngoạn mục của một nhà sản xuất chip từng đứng bên bờ vực sụp đổ vì nợ nần cách đây hơn 2 thập kỷ.
Soán ngôi Samsung sau hơn hai thập kỷ**
Hiện là nhà cung cấp hàng đầu thế giới về chip nhớ băng thông cao (HBM), thành phần then chốt trong các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) được sử dụng bởi những khách hàng lớn như Nvidia và Google, SK Hynix đã nổi lên như một trong những doanh nghiệp hưởng lợi nhiều nhất từ làn sóng bùng nổ AI toàn cầu. Điều này đã giúp cổ phiếu công ty tăng hơn 340% trong năm nay, đưa giá trị thị trường vượt qua cả Samsung Electronics và Micron.
Cổ phiếu SK Hynix, hiện là nhà sản xuất chip nhớ có giá trị nhất thế giới, chốt phiên tăng 5,6%, nâng vốn hóa thị trường lên 2.080,4 nghìn tỷ won (khoảng 1.350 tỷ USD). Trong khi đó, cổ phiếu Samsung giảm 0,14%, đưa giá trị vốn hóa xuống còn 2.066,7 nghìn tỷ won nếu không tính cổ phiếu ưu đãi.
[Image: ]
SK Hynix ngày 22/6 đã vượt qua Samsung Electronics để trở thành công ty niêm yết có giá trị vốn hóa lớn nhất Hàn Quốc.
Sự phát triển bùng nổ của AI đã làm thay đổi sâu sắc ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu, biến các loại chip nhớ chuyên dụng từ những mặt hàng mang tính hàng hóa thông thường trở thành những cấu phần cốt lõi của hạ tầng công nghệ phục vụ các ứng dụng như ChatGPT và các mô hình AI tiên tiến.
Trong khi SK Hynix tập trung gần như hoàn toàn vào chip nhớ, Samsung còn sản xuất chip logic cùng nhiều thiết bị điện tử tiêu dùng như điện thoại thông minh và TV. Samsung đã duy trì vị trí doanh nghiệp niêm yết giá trị nhất Hàn Quốc kể từ năm 2000.
“Sự xuất hiện của các loại bộ nhớ AI tùy biến đã thay đổi căn bản cấu trúc kinh tế của ngành và tạo điều kiện để SK Hynix vươn lên vị trí dẫn đầu thị trường”, ông Kim Sunwoo, chuyên gia phân tích cấp cao tại Meritz Securities, nhận định.
Về phía Samsung, tập đoàn này cho rằng mọi phép tính về vốn hóa thị trường cần bao gồm cả cổ phiếu ưu đãi. Nếu tính cả phần này, giá trị thị trường của Samsung vào cuối phiên giao dịch đạt 2.246,4 nghìn tỷ won.
Dù vậy, sự trỗi dậy của SK Hynix vẫn được xem là một trong những cuộc lột xác ấn tượng nhất trong lịch sử doanh nghiệp Hàn Quốc.
Năm 2002, Hynix Semiconductor khi đó từng đứng trước nguy cơ bị bán cho Micron sau giai đoạn mở rộng quá nhanh khiến gánh nặng nợ nần chồng chất. Thương vụ cuối cùng không thành công và công ty phải nằm dưới sự kiểm soát của các chủ nợ trong gần một thập kỷ.
Đến năm 2003, cổ phiếu Hynix lao dốc xuống chỉ còn 135 won, bị xếp vào nhóm “Dongjeon-ju” – thuật ngữ tại Hàn Quốc dùng để chỉ các cổ phiếu có giá trị rất thấp.
Trong nhiều năm sau đó, vận mệnh của SK Hynix gắn chặt với những chu kỳ thăng trầm của ngành chip nhớ toàn cầu. Năm 2023, cuộc suy thoái nghiêm trọng của thị trường khiến giá chip nhớ lao dốc, buộc công ty ghi nhận khoản lỗ hoạt động lên tới 7,73 nghìn tỷ won.
Tuy nhiên, chỉ một năm sau, làn sóng đầu tư AI từ các tập đoàn công nghệ lớn như Microsoft, Google và Meta đã giúp thị trường phục hồi mạnh mẽ. SK Hynix ghi nhận lợi nhuận hoạt động 23,5 nghìn tỷ won trong năm 2024 – mức cao kỷ lục vào thời điểm đó.
"Canh bạc" HBM thay đổi số phận
Các nhà phân tích cho rằng vị thế trung tâm của SK Hynix trong hệ sinh thái AI toàn cầu bắt nguồn từ quyết định tiếp tục đầu tư vào công nghệ HBM ngay trong giai đoạn ngành chip nhớ suy thoái.
HBM là loại chip nhớ được xếp chồng theo chiều dọc, cho phép tăng tốc độ xử lý và giảm tiêu thụ điện năng. Không giống các sản phẩm bộ nhớ truyền thống, HBM được tích hợp chặt chẽ với các bộ xử lý AI, tạo ra rào cản gia nhập thị trường rất cao và mang lại quyền định giá lớn hơn cho nhà sản xuất.
Đến năm 2025, SK Hynix nắm giữ 61% thị phần HBM toàn cầu, bỏ xa Samsung với 17% và Micron với 21%.
Được thành lập năm 1983 dưới sự bảo trợ của Hyundai, công ty sau đó được tách ra và được SK Group – một tập đoàn chaebol hoạt động trong nhiều lĩnh vực từ viễn thông đến năng lượng – mua lại.
Trong cuốn sách xuất bản hồi tháng 1, Chủ tịch SK Group Chey Tae-won đã chia sẻ về quyết định từng vấp phải nhiều phản đối này.
“Mục tiêu của tôi khi mua lại Hynix là biến công ty từ một nhà sản xuất bộ nhớ thông thường trở thành doanh nghiệp bán dẫn sở hữu những sản phẩm không thể thay thế”, ông nói.
Theo ông Chey, trước đây bộ nhớ do Hynix, Samsung hay Micron sản xuất gần như không có khác biệt đáng kể và có thể thay thế cho nhau. Nhưng HBM đã thay đổi hoàn toàn cuộc chơi.
“Nếu HBM của SK Hynix bị thay bằng sản phẩm khác, hệ thống AI có thể không hoạt động đúng cách. Điều từng chỉ là một linh kiện phụ trợ giờ đã trở thành thành phần cốt lõi”, ông nhấn mạnh.
Các chuyên gia cũng cho rằng vị thế nhà sản xuất DRAM lớn nhất thế giới của Samsung đang đứng trước sức ép ngày càng lớn từ SK Hynix.
Theo ước tính của Bank of America, sản lượng DRAM hàng tháng của SK Hynix trong năm nay sẽ đạt khoảng 589.000 tấm wafer, so với khoảng 691.000 tấm của Samsung.
Tuy nhiên, SK Hynix được dự báo sẽ tăng sản lượng DRAM khoảng 38% trong giai đoạn 2025-2028, trong khi mức tăng của Samsung chỉ khoảng 17,5%.
Nếu dự báo này trở thành hiện thực, khoảng cách sản xuất giữa hai doanh nghiệp sẽ thu hẹp từ khoảng 23% trong năm 2025 xuống dưới 10% vào năm 2028 – một kết quả đáng chú ý khi xét đến quy mô sản xuất vốn vượt trội của Samsung.
“Trước đây, lợi thế quy mô khiến các đối thủ gần như không có cơ hội thu hẹp khoảng cách lợi nhuận với Samsung”, ông Kim Sunwoo cho biết.
Bên cạnh đó, Reuters cũng đưa tin SK Hynix đang cân nhắc lựa chọn sàn Nasdaq cho kế hoạch niêm yết tại Mỹ. Nếu thành công, động thái này sẽ giúp công ty mở rộng đáng kể cơ sở nhà đầu tư và nâng cao hơn nữa vị thế trên thị trường vốn toàn cầu.
Theo Reuters
Hải Đăng