Để hút vốn trung và dài hạn, thị trường chứng khoán cần nâng chất lượng hàng hóa, tăng minh bạch và đa dạng sản phẩm đầu tư.
[Image: ]
Ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Ngân hàng Đầu tư, Thành viên Ban Điều hành Công ty Cổ phần Chứng khoán An Bình (ABS). Ảnh: Lục Giang
Phân định rõ vai trò các kênh dẫn vốn
Nhu cầu vốn cho nền kinh tế giai đoạn 2026-2030 lên tới hơn 38 triệu tỉ đồng, đặt kỳ vọng lớn vào thị trường chứng khoán trong huy động vốn trung và dài hạn. Bài toán đặt ra là khơi thông và phân bổ dòng vốn hiệu quả.
Theo ông Đặng Thành Tâm - Chủ tịch Tổng Công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc (KBC), việc khơi thông các dòng vốn cho nền kinh tế không chỉ nằm ở việc mở rộng nguồn cung vốn, mà quan trọng hơn là tái cấu trúc cách thức dẫn vốn, nâng chất lượng doanh nghiệp và củng cố niềm tin của nhà đầu tư.
[Image: ]
Ông Đặng Thành Tâm - Chủ tịch Tổng Công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc. Ảnh: Lục Giang
Ông Đặng Thành Tâm cho rằng, một nguyên tắc quan trọng là cần phân định rõ vai trò giữa các kênh dẫn vốn. Trong đó, ngân hàng nên tập trung vào vốn ngắn hạn, bổ sung vốn lưu động và ưu tiên cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đối với các doanh nghiệp lớn, nguồn vốn nên được huy động thông qua phát hành trái phiếu, cổ phiếu và làm việc với các quỹ đầu tư lớn. Tuy nhiên, để mô hình này thực sự vận hành hiệu quả, điều kiện tiên quyết là tiếp tục hoàn thiện thể chế.
“Chưa bao giờ chính sách và thể chế của Việt Nam tốt như ngày hôm nay. Đây không chỉ là quan điểm cá nhân tôi, mà ngay cả nhiều tổ chức quốc tế trước đây từng có những đánh giá khắt khe về Việt Nam, nay cũng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực” - Chủ tịch KBC nhận định.
Bên cạnh hoàn thiện thể chế, chất lượng hàng hóa trên thị trường vốn là yếu tố quan trọng để thu hút dòng tiền dài hạn. Việt Nam cần thêm doanh nghiệp chất lượng, minh bạch, đồng thời đẩy mạnh cổ phần hóa để tăng nguồn cung cho thị trường chứng khoán.
“Các công ty niêm yết phải nâng cao chất lượng quản trị, hoạt động hiệu quả hơn. Khi thị trường có nhiều doanh nghiệp tốt, minh bạch, nhà đầu tư sẽ có thêm niềm tin để tham gia” - ông Tâm nhấn mạnh.
Theo Chủ tịch KBC, Việt Nam cũng có cơ hội thu hút FDI chất lượng cao, tập trung vào công nghệ, tăng trưởng xanh, đổi mới sáng tạo và tạo giá trị gia tăng lớn hơn.
Việc nâng tỉ lệ nội địa hóa của doanh nghiệp FDI sẽ thúc đẩy hệ sinh thái doanh nghiệp trong nước, trong khi cam kết Net Zero 2050 mở thêm cơ hội tiếp cận vốn xanh toàn cầu.
Ông kỳ vọng cơ chế thông thoáng, quản lý minh bạch và mục tiêu tăng trưởng bền vững sẽ tạo chuyển biến tích cực cho thị trường vốn Việt Nam.
Đề xuất triển khai NVDR, đa dạng hóa sản phẩm đầu tư
Để tăng khả năng thu hút dòng vốn quốc tế qua thị trường chứng khoán, ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Ngân hàng Đầu tư, Thành viên Ban Điều hành Công ty Cổ phần Chứng khoán An Bình (ABS) - cho biết, cùng với quá trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp theo phân loại của FTSE Russell, cần tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí để hướng tới mục tiêu được MSCI nâng hạng, trong đó có yêu cầu về tỉ lệ sở hữu nước ngoài và tỉ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng.
Một trong những giải pháp được ông Minh đề xuất là sớm triển khai chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết (NVDR). Mặc dù quy định về NVDR đã được đưa vào luật nhưng hiện vẫn chưa có mô hình triển khai cụ thể. Tại Thái Lan, giá trị giao dịch thông qua NVDR hiện chiếm khoảng 21% thanh khoản bình quân toàn thị trường.
Theo ông Minh, triển khai NVDR được kỳ vọng góp phần tháo gỡ giới hạn sở hữu nước ngoài, đồng thời cải thiện thanh khoản thị trường.
Bên cạnh đó, cần đa dạng hóa sản phẩm đầu tư để mở rộng khả năng thu hút dòng vốn quốc tế. Qua kinh nghiệm làm việc với các nhà đầu tư Đài Loan (Trung Quốc), ông Minh đánh giá, ETF (quỹ hoán đổi danh mục) là một trong những sản phẩm được nhiều nhà đầu tư nước ngoài ưu tiên khi đầu tư vào Việt Nam.
Ông Minh cũng đề xuất nâng cao chất lượng và tính minh bạch của doanh nghiệp niêm yết thông qua xây dựng hệ thống đánh giá hoạt động quan hệ nhà đầu tư (IR Rating) theo hướng định lượng, tương tự mô hình tại Đài Loan (Trung Quốc) và Thái Lan. Đồng thời, các công ty quản lý quỹ có thể được mở rộng cơ chế để chủ động xây dựng bộ chỉ số riêng, phát triển các sản phẩm ETF thay vì chủ yếu dựa trên chỉ số của sở giao dịch như hiện nay.
“Việc đa dạng hóa các bộ chỉ số và ETF chuyên biệt sẽ góp phần nâng cao sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán, qua đó hỗ trợ thị trường vốn thực hiện tốt hơn vai trò huy động và phân bổ nguồn lực cho nền kinh tế” - ông Minh nhấn mạnh.