Thứ tư, 19/8/2026, 09:00 (GMT+7)
[Image: ]
Biến đổi khí hậu, các tiêu chuẩn môi trường mới và yêu cầu minh bạch từ thị trường quốc tế đang thúc đẩy doanh nghiệp chuyển đổi mô hình kinh doanh. Trong lĩnh vực ngân hàng, thực hành Môi trường, Xã hội và Quản trị (ESG) đã trở thành chiến lược kinh doanh, cam kết hành động và mục tiêu phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
Agribank xác định tăng trưởng xanh, bền vững, thực thi ESG là mục tiêu tất yếu, bắt buộc nhằm thể hiện cam kết trách nhiệm của ngân hàng với cộng đồng và xã hội. Trao đổi với VnExpress, TS Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc Trường Đào tạo cán bộ Agribank, Phó Trưởng ban chỉ đạo ESG Agribank đã chia sẻ cách ngân hàng đưa ESG vào chiến lược kinh doanh và văn hóa doanh nghiệp.
[Image: Agribank chia sẻ về ESG]
Agribank chia sẻ về ESG
- Theo bà, đâu là những yếu tố khiến ESG từ một xu hướng trở thành yêu cầu tất yếu đối với doanh nghiệp?
- Sự thay đổi này đến từ ba áp lực song song: thị trường, nhà đầu tư và người tiêu dùng.
Thứ nhất, áp lực từ thể chế và các thị trường xuất khẩu lớn. Châu Âu đã áp dụng hàng loạt quy định nghiêm ngặt như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), Luật phòng chống phá rừng (EUDR); Quy định bao bì và rác thải bao bì (PPWR); Quy định thiết kế sinh thái cho sản phẩm bền vững (ESPR) và Chỉ thị trao quyền cho người tiêu dùng vì quá trình chuyển đổi xanh (ECGT)... Các thị trường như Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản cũng đã ban hành bộ tiêu chí ESG, Doanh nghiệp Việt Nam muốn duy trì chuỗi cung ứng bắt buộc phải cam kết, thực thi ESG, kiểm soát và đo lường phát thải và truy xuất nguồn gốc.
Thứ hai, từ phía các nhà đầu tư và tổ chức tài chính. Báo cáo phát triển bền vững và mức độ minh bạch ESG hiện là cơ sở để các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế xem xét xếp hạng tín nhiệm, đo lường mức độ rủi ro, thương hiệu, định giá doanh nghiệp và quyết định chi phí vốn.
Thứ ba, Nhu cầu của người tiêu dùng. Thị trường ngày càng ưu tiên các sản phẩm "sạch", xanh và trách nhiệm. Do đó, ESG không còn là hoạt động tự nguyện mà là điều kiện tồn tại của doanh nghiệp.
- Bối cảnh đó tác động đến chiến lược phát triển của Agribank như thế nào?
- Agribank có khoảng 64% dư nợ tập trung vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. Đây là khu vực chịu ảnh hưởng lớn từ biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan, hạn hán và xâm nhập mặn.
Sản xuất nông nghiệp cũng liên quan trực tiếp đến việc sử dụng đất, nước, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và phát thải trong chăn nuôi. Khi những rủi ro này gia tăng, khả năng sản xuất và trả nợ của khách hàng có thể bị ảnh hưởng, từ đó tác động đến chất lượng tín dụng của ngân hàng.
Do đó, Agribank xác định ESG vừa là yêu cầu phát triển bền vững, vừa là công cụ quản trị rủi ro môi trường và xã hội. Việc hỗ trợ khách hàng chuyển đổi mô hình sản xuất cũng giúp ngân hàng bảo vệ chất lượng danh mục tín dụng, mở rộng thị trường và phát triển thêm các sản phẩm tài chính xanh. Chính vì vậy, Agribank coi ESG như kim chỉ nam trong mọi hoạt động, góp phần thúc đẩy tài chính toàn diện, phát triển xanh, bền vững, góp phần đưa khu vực nông nghiệp, nông thôn phát triển phồn thịnh.
[Image: ]
- Agribank đã đưa định hướng ESG vào hoạt động quản trị như thế nào?
- Agribank triển khai ESG theo lộ trình đồng bộ, bắt đầu bằng việc tích hợp các mục tiêu phát triển bền vững vào chiến lược kinh doanh và kế hoạch hoạt động của toàn hệ thống. Ngân hàng đã xây dựng đề án, ban hành bộ tiêu chuẩn ESG và kế hoạch hành động giai đoạn 2024-2030.
Để bảo đảm việc triển khai thống nhất, Agribank thành lập Ban chỉ đạo ESG nhằm bảo đảm sự điều hành thống nhất từ Hội đồng thành viên, Ban điều hành đến các đơn vị tại trụ sở chính và chi nhánh. Mỗi đơn vị được yêu cầu bố trí từ một đến hai nhân sự phụ trách theo dõi số liệu, tổng hợp kết quả và thực hiện báo cáo liên quan đến ESG, trong đó có các chỉ tiêu về giảm phát thải.
- Những thách thức mà Agribank gặp phải trong quá trình triển khai ESG là gì?
- Thách thức lớn nhất là nhận thức về ESG chưa đồng đều. ESG là một lĩnh vực mới, liên quan đến nhiều hoạt động và đòi hỏi sự tham gia của toàn bộ hệ thống, từ trong nội bộ ngân hàng đến khách hàng của Agribank, người dân và cộng đồng. Vì vậy, để triển khai hiệu quả, các bên đều cần hiểu rõ vai trò, lợi ích và lộ trình thực hiện.
Khó khăn tiếp theo là dữ liệu. Việc đo lường phát thải và đánh giá các tiêu chí ESG đòi hỏi lượng dữ liệu rất lớn từ cả hoạt động nội bộ và khách hàng. Với mạng lưới rộng, danh mục khách hàng chủ yếu là hộ gia đình, hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ trong lĩnh vực nông nghiệp, việc thu thập, chuẩn hóa và cập nhật dữ liệu là không đơn giản.
Đặc thù khách hàng của Agribank cũng tạo ra những khó khăn riêng. Nhiều khách hàng là cá nhân, hộ gia đình, hợp tác xã và cơ sở sản xuất nhỏ ở khu vực nông thôn đã nhận thấy sự cần thiết của chuyển đổi xanh nhưng có thể thiếu vốn, công nghệ, nhân lực hoặc thông tin để bắt đầu.
Một số khách hàng cũng gặp khó khi đáp ứng điều kiện cấp tín dụng xanh hoặc đạt các chứng nhận liên quan đến môi trường, sản phẩm và quy trình sản xuất. Họ nhìn thấy tiềm năng của mô hình xanh nhưng còn e ngại về chi phí đầu tư ban đầu và chưa biết lựa chọn lộ trình phù hợp.
[Image: ]
- Ngân hàng đã làm gì giải quyết những khó khăn đó?
- Trước hết, Agribank xác định việc triển khai ESG phải bắt đầu từ cam kết của ban lãnh đạo. Khi ESG được tích hợp vào chiến lược phát triển và có sự chỉ đạo thống nhất trong toàn hệ thống, các mục tiêu sẽ được cụ thể hóa thành kế hoạch và hành động tại từng đơn vị.
Song song, ngân hàng đã triển khai các chương trình đào tạo về ESG cho toàn bộ người lao động thông qua hình thức trực tiếp, trực tuyến và e-learning. Lãnh đạo các cấp được bồi dưỡng về vai trò của ESG trong hoạt động ngân hàng, đồng thời tổ chức các chương trình chuyên sâu về phát triển bền vững. Bên cạnh đó, Agribank cũng tích cực chia sẻ thông tin, truyền thông và giới thiệu về tiêu chuẩn, điều kiện ESG đến cộng đồng, doanh nghiệp.
Đối với cán bộ tín dụng và cán bộ quan hệ khách hàng, Agribank tập trung trang bị kiến thức về tín dụng xanh, các tiêu chuẩn môi trường, quy định pháp luật và quản lý rủi ro môi trường - xã hội để có thể thẩm định, lựa chọn khách hàng và đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi xanh. Ngân hàng cũng đã ban hành quy định về quản lý rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động cấp tín dụng, qua đó tích hợp các tiêu chí ESG vào quy trình thẩm định, giám sát và tư vấn khách hàng.
[Image: ]
Nhân viên Agribank đến tận nơi, hỗ trợ tư vấn dịch vụ vay vốn cho người dân.
Bên cạnh đó, Agribank xác định chuyển đổi số là một trong những động lực quan trọng để hiện thực hóa các mục tiêu ESG. Việc ứng dụng các nền tảng số như eKYC, Agribank Plus và số hóa quy trình nghiệp vụ... không chỉ nâng cao hiệu quả vận hành, giảm sử dụng giấy tờ mà còn giúp mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính cho người dân, đặc biệt tại khu vực nông nghiệp, nông thôn. Đây cũng là nền tảng để ngân hàng nâng cao chất lượng dữ liệu, tăng cường quản trị rủi ro và thúc đẩy chuyển đổi xanh trong toàn hệ thống.
Ngân hàng cũng mở rộng hợp tác quốc tế nhằm tiếp cận nguồn vốn và kinh nghiệm triển khai. Gần đây, Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) ký hợp đồng tín dụng trị giá 50 triệu euro với Agribank để tài trợ các dự án nông nghiệp xanh. Nguồn vốn này không chỉ hỗ trợ khách hàng mà còn giúp ngân hàng hoàn thiện quy trình đánh giá và phân bổ vốn theo các tiêu chí phát triển bền vững.
[Image: ]Agribank ký hợp đồng tín dụng Hạn mức tài chính khí hậu với AFD.
- Để cam kết ESG mang tính thuyết phục, Agribank đã "xanh hóa" các hoạt động vận hành nội bộ của mình ra sao?
- Song song với việc xây dựng hệ thống quản trị ESG, Agribank từng bước xanh hóa hoạt động nội bộ với các chương trình Agribank vì tương lai xanh, trồng 1 triệu cây xanh, giải chạy xanh. Ngân hàng đang xây dựng mô hình văn phòng xanh, phòng giao dịch xanh và phổ cập các nguyên tắc thực hành xanh đến người lao động, chi nhánh và điểm giao dịch. Mục tiêu là hình thành thói quen sử dụng tài nguyên tiết kiệm, giảm chất thải và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong hoạt động hằng ngày.
Agribank cũng xây dựng các tiêu chí sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, giảm tiêu thụ giấy, nhiên liệu, xăng và các loại vật tư. Trong những quy định nội bộ về mua sắm tài sản, đầu tư và xây dựng cơ bản, ngân hàng đã bổ sung các tiêu chí liên quan đến bảo vệ môi trường.
Những hoạt động này có thể bắt đầu từ các thay đổi nhỏ nhưng khi được triển khai trên một hệ thống có mạng lưới rộng, tác động tích lũy sẽ tương đối lớn. Quan trọng hơn, xanh hóa nội bộ giúp mỗi người lao động, hiểu rằng ESG không chỉ là mục tiêu trong báo cáo mà phải được thể hiện bằng hành động thường ngày.
- Với 64% dư nợ tập trung vào lĩnh vực "tam nông", Agribank đang hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh như thế nào?
- Với vai trò là ngân hàng chủ lực đầu tư cho lĩnh vực "tam nông", Agribank xác định tín dụng xanh là một trong những giải pháp quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Từ cuối năm 2016, Agribank đã triển khai chương trình cho vay nông nghiệp sạch, nông nghiệp công nghệ cao với quy mô 50.000 tỷ đồng, áp dụng lãi suất thấp hơn từ 0,5 đến 1,5% so với mức thông thường.
Hiện Agribank tiếp tục mở rộng các chương trình tín dụng dành cho doanh nghiệp chuyển đổi xanh, doanh nghiệp xuất khẩu, khách hàng có sản phẩm OCOP hoặc đạt các chứng nhận xanh. Ngân hàng cũng phát triển một số sản phẩm tín dụng phục vụ nhu cầu tiêu dùng xanh, như hỗ trợ khách hàng mua phương tiện thân thiện với môi trường.
Một trong những chương trình trọng điểm là Đề án phát triển bền vững một triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh tại Đồng bằng sông Cửu Long. Agribank là ngân hàng thí điểm dành khoảng 30.000 tỷ đồng cho chương trình với lãi suất ưu đãi thấp hơn từ 1% đến 1,5 % phần trăm.
[Image: ]Agribank đồng hành cùng Đề án phát triển bền vững một triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại ĐBSCL.
Điểm khác biệt của chương trình là dòng vốn không chỉ hướng tới doanh nghiệp mà còn đến hộ nông dân, hợp tác xã và các thành phần trong chuỗi giá trị. Việc cấp tín dụng được gắn với các tiêu chí về vùng trồng, giống, quy trình canh tác, truy xuất nguồn gốc và đo lường phát thải, qua đó góp phần hình thành chuỗi sản xuất lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp và nâng cao khả năng cạnh tranh của nông sản Việt Nam.
Bên cạnh ưu đãi về lãi suất, khách hàng còn được áp dụng các cơ chế về tài sản bảo đảm theo chính sách dành cho lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, tạo điều kiện đầu tư máy móc, công nghệ và đổi mới phương thức sản xuất.
- Agribank đặt mục tiêu gì trong hành trình hướng tới ngân hàng xanh?
- Agribank đã xây dựng chiến lược phát triển đến năm 2030, tầm nhìn 2035, trong đó phát triển bền vững là một trong những định hướng trọng tâm. Ngân hàng đặt mục tiêu đồng hành cùng cam kết phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam vào năm 2050.
Thúc đẩy tài chính toàn diện, phát triển xanh, bền vững, góp phần đưa khu vực nông nghiệp, nông thôn phát triển phồn thịnh là mục tiêu của Agribank trong thời gian tới; đồng thời tăng cường tiếp cận và thu hút các nguồn vốn xanh để đầu tư vào các dự án thuộc danh mục phân loại xanh quốc gia, thúc đẩy phát triển bền vững.
Agribank tiếp tục thực hiện xanh hóa hoạt động nội bộ nhằm giảm thiểu tối đa tác động tiêu cực tới môi trường thông qua hoạt động vận hành, văn hóa doanh nghiệp và truyền tải mạnh mẽ chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh.
[Image: ]
Nội dung: Ngọc Lệ | Thiết kế: Ngân Hà | Ảnh: Agribank