Nằm ở điểm giao thoa giữa thị trường tài chính quốc tế và nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, Hong Kong từ lâu được xem là cửa ngõ đưa dòng vốn toàn cầu vào Trung Quốc. Song, vai trò của đặc khu này đã vượt ra ngoài chức năng trung chuyển để trở thành trung tâm quản lý và phân bổ tài sản xuyên biên giới lớn nhất thế giới.
[Image: ]
Cầu nối không thể thay thế giữa Trung Quốc và thế giới
Trên bản đồ tài chính toàn cầu, mỗi trung tâm tài chính đều có một lợi thế riêng. Nếu New York là trung tâm của thị trường vốn Mỹ, London là cửa ngõ của châu Âu, Singapore là trung tâm quản lý tài sản của Đông Nam Á, thì Hong Kong sở hữu một vị thế gần như độc nhất: kết nối nền kinh tế Trung Quốc với thị trường tài chính quốc tế.
Theo Cơ quan Tiền tệ Hong Kong (HKMA), chính vai trò “Gateway to China” đã tạo nên bản sắc của đặc khu này. Hong Kong vừa vận hành theo các chuẩn mực tài chính quốc tế, vừa duy trì mối liên kết chặt chẽ với nền kinh tế Trung Quốc, giúp dòng vốn quốc tế tiếp cận thị trường đại lục và ngược lại.
Lợi thế đó được xây dựng trên nhiều nền tảng: hệ thống thông luật (Common Law), cơ chế đồng đô la Hong Kong neo với USD, dòng vốn tự do lưu chuyển, chính sách thuế cạnh tranh và hệ sinh thái quy tụ hàng trăm ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư cùng các định chế tài chính hàng đầu thế giới.
Trên nền tảng đó, Hong Kong trở thành thị trường huy động vốn quốc tế quan trọng nhất của doanh nghiệp Trung Quốc, đồng thời là trung tâm giao dịch Nhân dân tệ ở nước ngoài (offshore RMB) lớn nhất thế giới, đóng vai trò then chốt trong quá trình quốc tế hóa đồng tiền này.
Trong hơn một thập kỷ qua, các cơ chế như Stock Connect, Bond Connect và Wealth Management Connect tiếp tục củng cố vai trò của Hong Kong khi cho phép nhà đầu tư quốc tế tiếp cận cổ phiếu, trái phiếu và các sản phẩm tài chính của Trung Quốc thông qua đặc khu.
Chính mạng lưới kết nối này đã tạo nên lợi thế cạnh tranh khó thay thế của Hong Kong. Giá trị của đặc khu không chỉ nằm ở hạ tầng tài chính hiện đại hay môi trường kinh doanh thuận lợi, mà còn ở vị thế địa kinh tế và mối liên kết thể chế đặc thù với Trung Quốc đại lục - yếu tố mà rất ít trung tâm tài chính khác có thể sao chép.
Từ cửa ngõ dòng vốn đến trung tâm quản lý tài sản toàn cầu
Lợi thế kết nối với Trung Quốc không chỉ giúp Hong Kong thu hút dòng vốn quốc tế mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển của ngành quản lý tài sản. Khi quy mô tài sản của giới giàu có tại châu Á tăng nhanh, đặc khu dần chuyển từ vai trò trung chuyển vốn sang nơi tài sản được quản lý, đầu tư và phân bổ. Đây cũng là bước chuyển quan trọng trong quá trình nâng cấp vị thế của Hong Kong trong hệ thống tài chính toàn cầu.
Theo Báo cáo Global Wealth Report 2026 của Boston Consulting Group (BCG), Hong Kong lần đầu tiên vượt Thụy Sĩ để trở thành trung tâm quản lý tài sản xuyên biên giới lớn nhất thế giới, với quy mô tài sản đạt khoảng 2.950 tỷ USD, nhỉnh hơn mức 2.940 tỷ USD của Thụy Sĩ.
Không chỉ dẫn đầu về quy mô tài sản xuyên biên giới, ngành quản lý tài sản của Hong Kong cũng phục hồi mạnh mẽ. Dữ liệu của Ủy ban Chứng khoán và Hợp đồng tương lai Hong Kong (SFC) cho thấy tổng tài sản được quản lý tại đặc khu đã đạt mức kỷ lục hơn 42.000 tỷ HKD (khoảng 5.400 tỷ USD) trong năm 2025. Động lực tăng trưởng đến từ sự phục hồi của thị trường chứng khoán, hoạt động IPO sôi động trở lại và dòng vốn gia tăng từ các nhà đầu tư khu vực, đặc biệt là Trung Quốc đại lục.
Xu hướng này cũng thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng của các family office - mô hình quản lý tài sản dành cho các gia đình siêu giàu. Trong vài năm gần đây, chính quyền Hong Kong đã triển khai nhiều ưu đãi về thuế, đơn giản hóa thủ tục thành lập và mở rộng các chương trình thu hút nhân tài quốc tế nhằm xây dựng đặc khu trở thành trung tâm family office của châu Á. Theo giới chức Hong Kong, hàng trăm family office mới đã được thành lập hoặc chuyển hoạt động đến đây trong thời gian qua.
Hệ sinh thái tài chính của Hong Kong cũng tiếp tục được củng cố với sự hiện diện của hầu hết các ngân hàng và tập đoàn tài chính hàng đầu thế giới. Bên cạnh các dịch vụ ngân hàng truyền thống, các tổ chức này ngày càng mở rộng hoạt động trong các lĩnh vực ngân hàng tư nhân, quản lý quỹ, tư vấn đầu tư và các sản phẩm tài chính xuyên biên giới, góp phần hoàn thiện chuỗi dịch vụ dành cho khách hàng có giá trị tài sản lớn.
Trong khi đó, Hong Kong vẫn duy trì vai trò là một trong những trung tâm huy động vốn lớn nhất châu Á. Sau giai đoạn trầm lắng, thị trường IPO đang dần khởi sắc khi nhiều doanh nghiệp công nghệ và doanh nghiệp đại lục nối lại kế hoạch niêm yết. Đồng thời, thị trường trái phiếu quốc tế, quỹ ETF, quỹ đầu tư thay thế và các sản phẩm bằng đồng Nhân dân tệ cũng tiếp tục mở rộng, giúp đa dạng hóa các kênh phân bổ vốn cho nhà đầu tư toàn cầu.
Bộ trưởng Tài chính Hong Kong Paul Chan cho rằng phát triển Hong Kong thành trung tâm quản lý tài sản quốc tế là một trong những định hướng chiến lược của đặc khu. Theo ông, chính quyền đang tiếp tục hoàn thiện hạ tầng tài chính, mở rộng danh mục sản phẩm đầu tư, tăng cường kết nối với các thị trường vốn và thúc đẩy hệ sinh thái family office nhằm củng cố vị thế trung tâm tài chính quốc tế.
Dĩ nhiên, hành trình này không thiếu thách thức. Cạnh tranh ngày càng gay gắt từ Singapore trong lĩnh vực quản lý tài sản, sự thay đổi của môi trường lãi suất toàn cầu, những biến động địa chính trị và các điều chỉnh trong chính sách của Trung Quốc đều đặt ra yêu cầu thích ứng đối với Hong Kong.
Tuy vậy, nhiều chuyên gia cho rằng những yếu tố trên chưa làm thay đổi lợi thế cốt lõi của đặc khu. Ít có trung tâm tài chính nào hiện nay vừa vận hành theo chuẩn mực quốc tế, vừa duy trì dòng vốn tự do, đồng thời có khả năng kết nối trực tiếp với nền kinh tế Trung Quốc. Chính sự kết hợp đó đã tạo nên vị thế đặc biệt của Hong Kong trong hệ thống tài chính toàn cầu, đồng thời giúp đặc khu chuyển mình từ một cửa ngõ của dòng vốn quốc tế thành trung tâm quản lý và phân bổ tài sản xuyên biên giới hàng đầu thế giới.