Giáo sư Toán học mới 39 tuổi, quê ở ‘đất vua’ đã giải được bài toán đằng đẵng hơn một thập kỷ, hiện đang giảng dạy tại Đại học top 360 thế giới và số 1 trong nước

Việc làm Giáo sư Toán học mới 39 tuổi, quê ở ‘đất vua’ đã giải được bài toán đằng đẵng hơn một thập kỷ, hiện đang giảng dạy tại Đại học top 360 thế giới và số 1 trong nước Thanh Hà • 22/10/2026 09:00 Giáo sư Trần Mạnh Tuấn, quê ở 'đất vua' Thanh Hóa, cùng một nhà khoa học Việt Nam giải thành công giả thuyết toán học khiến giới nghiên cứu quốc tế trăn trở suốt 13 năm. Giáo sư Trần Mạnh Tuấn, sinh năm 1987, quê ở Triệu Sơn, Thanh Hóa, từng là học sinh Trường THPT chuyên Lam Sơn. Từ giải Nhất học sinh giỏi quốc gia môn Toán đến hành trình nghiên cứu tại nhiều cơ sở học thuật hàng đầu thế giới, anh mới đây tiếp tục thu hút sự chú ý khi cùng Tiến sĩ Vũ Khắc Kỷ tìm ra lời giải cho giả thuyết Courtade–Kumar, bài toán được giới toán học theo đuổi hơn một thập kỷ. Giáo sư Trần Mạnh Tuấn, hiện 39 tuổi và quê ở "đất vua" - Thanh Hoá. Ảnh: Tổng hợp Từ trường chuyên xứ Thanh đến các trung tâm nghiên cứu quốc tế Sinh ra tại Triệu Sơn, Thanh Hóa, Trần Mạnh Tuấn sớm bộc lộ năng khiếu toán học khi theo học tại Trường THPT chuyên Lam Sơn, một trong những cơ sở đào tạo học sinh giỏi có truyền thống của địa phương. Năm lớp 12, anh giành giải Nhất học sinh giỏi quốc gia môn Toán, tạo nền tảng để tiếp tục theo đuổi con đường nghiên cứu chuyên sâu. Sau khi hoàn thành chương trình Cử nhân tài năng tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, anh sang Đức học tập và nghiên cứu. Năm 2015, Trần Mạnh Tuấn nhận bằng tiến sĩ Toán học tại Đại học Tự do Berlin dưới sự hướng dẫn của Giáo sư Tibor Szabó. Sau khi hoàn thành chương trình tiến sĩ, sự nghiệp nghiên cứu của Giáo sư Toán học quê Thanh Hóa gắn với nhiều cơ sở học thuật quốc tế. Anh từng làm việc tại Viện Hàn lâm Khoa học Séc, ETH Zürich ở Thụy Sĩ và Viện Khoa học Cơ bản Hàn Quốc (IBS), đồng thời có thời gian giảng dạy tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Đây cũng chính là ngôi trường từng được tổ chức Quacquarelli Symonds xếp ở lĩnh vực Kỹ thuật và Công nghệ của ngôi trường này trong năm 2022 được xếp hạng ở vị trí 360 thế giới và số 1 Việt Nam. Đại học Bách khoa Hà Nội. Ảnh: Tổng hợp Theo thông tin trên trang học thuật cá nhân, Giáo sư Toán học Trần Mạnh Tuấn hiện giữ vị trí Giáo sư được bổ nhiệm đặc biệt tại Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc (USTC). Các hướng nghiên cứu chính của anh gồm tổ hợp cực trị, tổ hợp xác suất, lý thuyết Ramsey, tổ hợp cộng tính và hình học rời rạc. Tháng 9/2026, tên tuổi của Giáo sư Toán học Trần Mạnh Tuấn tiếp tục được chú ý khi anh cùng Tiến sĩ Vũ Khắc Kỷ, giảng viên Trường Đại học FPT, công bố lời giải cho giả thuyết Courtade–Kumar, một bài toán quan trọng trong lý thuyết thông tin được đặt ra từ năm 2013. Lời giải cho bài toán hơn 10 năm chưa có đáp án tổng quát Giả thuyết Courtade-Kumar xuất phát từ câu hỏi về khả năng bảo toàn thông tin khi dữ liệu bị tác động bởi nhiễu trong quá trình truyền tải. Trong mô hình toán học được xét, giả thuyết dự đoán rằng một hàm chỉ lựa chọn một bit đầu vào có thể đạt lượng thông tin tối đa, thay vì kết hợp nhiều bit bằng những phép xử lý phức tạp hơn. Nhận định này có vẻ đơn giản, nhưng chứng minh tính đúng đắn trong trường hợp tổng quát lại là thách thức lớn. Trong hơn một thập kỷ, các nhà toán học đã nghiên cứu bài toán và đạt được một số kết quả trong những trường hợp cụ thể, song việc tìm ra lời giải tổng quát vẫn là mục tiêu chưa hoàn thành. Tiến sĩ Vũ Khắc Kỷ. Ảnh: Tổng hợp Theo thông tin từ FPT, Tiến sĩ Vũ Khắc Kỷ biết đến giả thuyết Courtade–Kumar trong thời gian làm nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học Trung văn Hồng Kông. Anh dành nhiều thời gian tìm lời giải nhưng chưa đạt được kết quả như kỳ vọng. Đến năm 2025, Tiến sĩ Kỷ quyết định quay lại bài toán và hợp tác với Giáo sư Trần Mạnh Tuấn. Hai nhà khoa học kết hợp các công cụ liên quan đến entropy, giải tích, xác suất và toán học tổ hợp, đồng thời thử nghiệm nhiều hướng tiếp cận khác nhau. Quá trình nghiên cứu không diễn ra suôn sẻ. Theo Tiến sĩ Vũ Khắc Kỷ, có những thời điểm nhóm tưởng như đã hoàn thiện chứng minh nhưng sau đó phát hiện lỗ hổng trong lập luận, buộc phải quay lại rà soát và xây dựng lại các bước chứng minh. try { if (typeof (dc2) != "undefined" && dc2 !== null) { dc2.show(); } else { document.getElementById("zone-40").remove(); } } catch (e) { } Sau nhiều lần điều chỉnh, hai nhà khoa học tìm được lời giải cho trường hợp tổng quát và hoàn thiện công trình mang tên Dictators are most informative (tạm dịch: Hàm độc tài mang nhiều thông tin nhất). Bài nghiên cứu dài 36 trang được đăng tải trên kho lưu trữ khoa học arXiv ngày 21/9/2026, đánh dấu kết quả đáng chú ý sau nhiều năm theo đuổi bài toán. Điểm đặc biệt là gần như cùng thời điểm, một nhóm gồm 7 nhà khoa học quốc tế, trong đó có các chuyên gia từ Google Research, cũng độc lập tìm ra lời giải cho giả thuyết Courtade–Kumar. Trước khi công bố công trình, Tiến sĩ Vũ Khắc Kỷ chủ động liên hệ với Giáo sư Chandra Nair, người từng giới thiệu bài toán cho anh nhiều năm trước. Qua trao đổi, hai bên phát hiện đã đi đến cùng một kết quả bằng những phương pháp khác nhau. Trong khi bản thảo của nhóm nghiên cứu quốc tế dài hơn 250 trang, công trình của Giáo sư Trần Mạnh Tuấn và Tiến sĩ Vũ Khắc Kỷ chỉ dài 36 trang. Tuy nhiên, độ dài không phải tiêu chí duy nhất để đánh giá giá trị của một chứng minh. Mỗi công trình có phương pháp tiếp cận và đóng góp riêng, cần được cộng đồng khoa học xem xét. Đáng chú ý, khi biết nhóm nghiên cứu quốc tế cần thêm thời gian hoàn thiện các phép tính, hai nhà khoa học Việt Nam quyết định lùi thời điểm công bố để hai bên có thể chia sẻ kết quả gần như đồng thời. Ngày 21/9/2026, cả hai công trình cùng được đưa lên arXiv. Sau đó, ông Vahab Mirrokni, Phó Chủ tịch Google Research, đăng tải thông tin trên mạng xã hội X, ghi nhận và chúc mừng kết quả nghiên cứu độc lập của Giáo sư Trần Mạnh Tuấn và Tiến sĩ Vũ Khắc Kỷ. Sự ghi nhận này góp phần đưa thành tựu của hai nhà toán học Việt Nam đến với đông đảo công chúng hơn. Mở rộng hướng nghiên cứu sau lời giải quan trọng Không dừng lại ở việc giải quyết giả thuyết Courtade–Kumar, Giáo sư Trần Mạnh Tuấn và Tiến sĩ Vũ Khắc Kỷ tiếp tục phát triển hướng nghiên cứu liên quan. Ngày 25/9/2026, hai nhà khoa học công bố công trình thứ hai mang tên Stability of the Courtade-Kumar inequality trên arXiv. Nghiên cứu tập trung làm rõ tính ổn định của bất đẳng thức Courtade-Kumar, qua đó xem xét liệu các hàm Boolean có lượng thông tin gần mức tối ưu có nhất thiết phải gần với cấu trúc tối ưu hay không. Kết quả này mở rộng phạm vi tìm hiểu từ việc xác định giá trị tối ưu sang nghiên cứu đặc điểm của những trường hợp gần đạt tối ưu, góp phần gợi mở thêm các câu hỏi toán học liên quan. Hành trình nghiên cứu của Giáo sư Trần Mạnh Tuấn và Tiến sĩ Vũ Khắc Kỷ cho thấy những bài toán khó có thể đòi hỏi nhiều năm kiên trì, thử nghiệm và điều chỉnh. Cùng với năng lực chuyên môn, sự hợp tác giữa các nhà khoa học, tính độc lập trong nghiên cứu và tinh thần tôn trọng thành quả của đồng nghiệp cũng là những yếu tố quan trọng trên con đường chinh phục tri thức.