Theo chi tiết thỏa thuận dầu Mỹ - Venezuela mới được Nhà Trắng công bố, Caracas sẽ trao cho Mỹ quyền khai thác nhiều mỏ dầu từng do Nga và Trung Quốc vận hành.
[Image: ]
Tổng thống Mỹ Donald Trump rất hãnh diện vì thỏa thuận dầu mỏ nước này vừa ký với Venezuela, theo đó Mỹ sẽ có quyền khai thác trữ lượng 65 tỉ thùng dầu của quốc gia Nam Mỹ - Ảnh: AP
Theo Hãng tin AP và Reuters, ngày 31-8 (giờ địa phương), Nhà Trắng đã lần đầu tiên công bố chi tiết thỏa thuận dầu mỏ với Venezuela, được hai bên thống nhất vài ngày trước đó.
Lầu Năm Góc đi khai thác dầu
Theo thỏa thuận được Tổng thống Mỹ Donald Trump ca ngợi là "thỏa thuận dầu mỏ lớn nhất lịch sử", Mỹ sẽ lập một liên doanh tư nhân mới với tập đoàn North American Blue Energy Partners (NABEP).
NABEP trước thuộc sở hữu của trùm dầu mỏ Mỹ Harry Sargeant, nay do doanh nhân người Venezuela Alejandro Betancourt kiểm soát. Đây là nhà khai thác dầu mỏ lớn thứ hai tại Venezuela, chỉ sau tập đoàn Mỹ Chevron.
Trong liên doanh này, Văn phòng Vốn chiến lược thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ giữ 35% cổ phần, đồng nghĩa Lầu Năm Góc sẽ trực tiếp là chủ sở hữu một phần công ty dầu.
Ngoài ra Washington, thông qua Bộ Ngoại giao Mỹ, sẽ được bảo đảm mua 20% sản lượng liên doanh theo giá vốn.
Với 80% sản lượng còn lại, Mỹ có quyền ưu tiên mua trước, tức NABEP muốn bán cho ai cũng phải chào hàng cho Mỹ trước đã.
Bên cạnh đó, thỏa thuận mới còn quy định Chính phủ Mỹ có quyền phủ quyết đối với hội đồng quản trị NABEP và đa số thành viên hội đồng này phải là công dân Mỹ.
Nhà Trắng khẳng định thỏa thuận chịu sự điều chỉnh của luật pháp Mỹ và thuộc thẩm quyền tòa án Mỹ, đồng thời tuyên bố toàn bộ được thực hiện "với chi phí bằng 0" từ ngân sách.
Văn kiện do Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Ngoại trưởng Marco Rubio ký.
Thu mỏ dầu của Nga, Trung Quốc
[Image: ]
Tranh tường quốc kỳ Venezuela và các tổ hợp khai thác dầu ở thủ đô Caracas - Ảnh: AP
Theo thỏa thuận, Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodríguez sẽ trao cho NABEP quyền khai thác 100 năm đối với 17 mỏ dầu khí nước này, với trữ lượng đã được xác minh khoảng 65 tỉ thùng. Trong đó 14 hợp đồng là cấp mới.
Đáng chú ý, gần một nửa các mỏ được cấp mới cho NABEP đều từng là các mỏ do Trung Quốc và Nga vận hành.
Hai quan chức Mỹ giấu tên chia sẻ với Reuters rằng có 5 mỏ từng do các công ty Trung Quốc vận hành và 1 mỏ do một công ty Nga vận hành. Ngoài ra, 3 mỏ khác do những người có liên kết với cựu tổng thống Nicolás Maduro nắm giữ.
"Chúng tôi đã mở cửa thị trường Mỹ cho số dầu trước đây vẫn thường chảy sang Trung Quốc", một trong hai quan chức giấu tên trên nói.
Trong thông cáo xác nhận thỏa thuận, ông Betancourt đã tuyên bố Venezuela "được ban tặng nguồn tài nguyên dồi dào" và thương vụ này sẽ giải phóng tiềm năng đó "vì lợi ích lớn của cả người Venezuela lẫn người Mỹ".
Chính phủ Mỹ cạnh tranh công ty Mỹ?
[Image: ]
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth là một trong hai người đại diện Mỹ ký thỏa thuận dầu mỏ với Venezuela, sẽ lãnh đạo Lầu Năm Góc quản lý liên doanh dầu khí khổng lồ mới thành lập - Ảnh: AP
Dù hào nhoáng trên giấy tờ, thỏa thuận mới này vẫn bị giới doanh nghiệp và chính khách Mỹ nghi ngờ, đặc biệt về khả năng tác động thị trường năng lượng trong nước trong ngắn hạn.
Để nâng sản lượng Venezuela, Washington cần các tập đoàn lớn nhập cuộc. Tuy nhiên, hai "ông lớn" ExxonMobil và ConocoPhillips, những tập đoàn đã rời Venezuela từ năm 2007 do làn sóng quốc hữu hóa tài sản - vẫn cho rằng điều kiện về bảo đảm pháp lý và tính bất khả xâm phạm của hợp đồng chưa được đáp ứng.
Ngoài ra, nhiều nguồn tin trong ngành cũng lo ngại việc Bộ Quốc phòng Mỹ trực tiếp nắm quyền kiểm soát liên doanh mới sẽ đẩy các công ty dầu mỏ Mỹ vào thế cạnh tranh với chính chính phủ Mỹ tại Venezuela.
Chính bản thân ông Trump cũng đã thừa nhận giá xăng chưa thể giảm ngay. Tuy nhiên ông cũng bày tỏ niềm tin kết quả cụ thể sẽ đến trong 2 năm - thời điểm ông chuẩn bị kết thúc nhiệm kỳ tổng thống.
Giá xăng Mỹ đang ở mức trung bình 4,08 USD, tăng 28% sau một năm do chiến sự Iran, theo AAA.
Ngọc Đức