Bởi đặc thù là kinh doanh rủi ro và theo quy định DN bảo hiểm phải đảm bảo giữa hiệu quả đầu tư và khả năng bồi thường khi rủi ro xảy ra, do đó, dòng vốn bảo hiểm có nguyên tắc riêng để đảm bảo điều này.
70% vốn đầu tư là trái phiếu
Theo số liệu từ Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính), tính đến hết quý I/2026, tổng số vốn đầu tư vào nền kinh tế của ngành bảo hiểm đã chính thức vượt mốc 1 triệu tỷ đồng, đạt 1.001.000 tỷ đồng, ghi nhận mức tăng trưởng hơn 13% so với cùng kỳ năm trước. Trong cơ cấu nguồn vốn khổng lồ này, khối doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ đóng vai trò chủ lực khi chiếm khoảng 90% quy mô, tương đương gần 900.000 tỷ đồng, phần còn lại thuộc về các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ.
Đứng đầu trong danh sách các công ty bảo hiểm có khoản đầu tư “khổng lồ” vào nền kinh tế đó chính là Tập đoàn Bảo Việt. Ghi nhận tại báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2026, giá trị thuần các khoản đầu tư tài chính của Bảo Việt tại ngày 31/3/2026 đạt khoảng 290.399 tỷ đồng, tương đương 94,4% trong tổng tài sản hơn 307.487 tỷ đồng của tập đoàn. Kết thúc quý I/2026, đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn của Tập đoàn Bảo Việt đạt hơn 283.242 tỷ đồng, bao gồm khoảng 166.921 tỷ đồng tiền gửi ngân hàng và hơn 116.015 tỷ đồng trái phiếu.
Theo báo cáo tài chính năm 2025 của Prudential Việt Nam, tổng các khoản đầu tư dài hạn và ngắn hạn của doanh nghiệp bảo hiểm này đạt gần 178.500 tỷ đồng, chiếm gần 20% tổng số vốn đầu tư trở lại nền kinh tế của các DN bảo hiểm nhân thọ. Trong đó, vốn ngắn hạn được doanh nghiệp này đầu tư từ các quỹ liên kết đơn vị gồm chứng khoán niêm yết và chứng đã ký giao dịch trên sàn UpCom là hơn 22.550 tỷ đồng, tiền gửi và chứng chỉ tiền gửi gần 923 tỷ đồng. Ngoài ra, khoản đầu tư các quỹ khác gồm chứng chỉ tiền gửi, chứng chỉ quỹ hơn 9.820 tỷ đồng.
Về vốn dài hạn, BCTC cho thấy hơn 138.000 tỷ đồng đang được “rót” vào trái phiếu chính phủ, trái phiếu được chính phủ bảo lãnh, trái phiếu đô thị, trái phiếu doanh nghiệp, tiền gửi và chứng chỉ tiền gửi dài hạn.
[Image: ]
Các DN bảo hiểm đang rót phần lớn vốn đầu tư vào các kênh tài sản thu nhập cố định như trái phiếu chính phủ, chứng chỉ tiền gửi, tiền gửi...
Với Dai-ichi Life Việt Nam, doanh nghiệp này cũng có 62.000 tỷ đồng đang đầu tư vào các công cụ tài chính ngắn và dài hạn. Trong đó, gần 11.300 tỷ đồng vốn ngắn hạn đang “nằm” ở cổ phiếu niêm yết, tiền gửi có kỳ hạn, chứng chỉ tiền gửi tại các tổ chức tín dụng, trái phiếu DN có thời gian đáo hạn còn lại không quá 12 tháng.
Đối với dài hạn, tổng số hơn 50.700 tỷ đồng đang được Dai-ichi Life Việt Nam đầu tư vào các quỹ liên kết đơn vị gồm trái phiếu chính phủ, trái phiếu của các tổ chức tín dụng, tiền gửi có kỳ hạn và chứng chỉ quỹ. Trong đó, trái phiếu vẫn chiếm phần lớn với tổng số vốn đầu tư hơn 47.526 tỷ đồng.
Công ty cổ phần PVI hiện cũng đang “rót” 14.165 tỷ đồng vào các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn, trong đó phần lớn tiền gửi đến ngày đáo hạn (12.587 tỷ đồng) và dành 4.731 tỷ đồng cho các khoản đầu tư dài hạn, chủ yếu là trái phiếu. Tổng số vốn đang “chảy” vào thị trường tài chính của PVI là gần 18.900 tỷ đồng.
Bảo hiểm DVB cũng có hơn 1.883 tỷ đồng đầu tư nắm giữ ngắn hạn, chủ yếu là tiền gửi và chứng chỉ tiền gửi, còn đầu tư nắm giữ dài hạn tăng mạnh lên gần 1.200 tỷ đồng. Hoặc như bảo hiểm MIC, hiện đang có khoảng 4.500 tỷ đồng tiền gửi lại ngân hàng có kỳ hạn.
Tương tự, báo cáo tài chính của các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ như Manulife Việt Nam, AIA, Generali, Chubb Life, Cathay… và các doanh nghiệp phi nhân thọ khác cũng đều ghi nhận hàng trăm ngàn tỷ đồng đang được đầu tư trở lại nền kinh tế và chủ yếu tại các kênh tài sản thu nhập cố định như trái phiếu chính phủ, trái phiếu các tổ chức tín dụng, tiền gửi có kỳ hạn, chứng chỉ quỹ và chứng chỉ tiền gửi.
Số liệu của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cho thấy, trái phiếu vẫn là tài sản chủ đạo trong danh mục của các doanh nghiệp bảo hiểm toàn cầu, thường chiếm khoảng 60-70% tổng danh mục. Tiếp sau đó là uỷ thác qua các Quỹ đầu tư tập thể (CIS) và tiền mặt, tiền gửi có kỳ hạn. Tại Việt Nam, tỷ trọng này trong nhiều trường hợp còn cao hơn, phản ánh đặc thù thị trường và yêu cầu kiểm soát rủi ro chặt chẽ hơn trong giai đoạn phát triển.
Cân bằng giữa hiệu quả và đảm bảo chi trả bồi thường
Chia sẻ về nguyên tắc đầu tư trong ngành bảo hiểm, ông Mai Xuân Dũng, Tổng Giám đốc, Tổng Công ty cổ phần Tái bảo hiểm Quốc gia Việt Nam (VINARE) dẫn số liệu, tổng tài sản đầu tư của doanh nghiệp đến hết năm 2025 là 5.937 tỷ đồng, tăng thêm 7,4%, lợi nhuận đầu tư tài chính của VINARE trong năm này đạt 460 tỷ đồng, tăng trưởng gần 10% so với 2024.
Về việc lựa chọn kênh đầu tư, ông Dũng nói, VINARE kinh doanh tái bảo hiểm, cũng như bảo hiểm là kinh doanh rủi ro, nên rất thận trọng trong việc này, đặc biệt là kênh trái phiếu doanh nghiệp. Thực tế, HĐQT VINARE phê duyệt kế hoạch, với trái phiếu chỉ đầu tư vào nhóm trái phiếu tăng vốn cấp 2 của các ngân hàng có uy tín, xếp hạng tín nhiệm cao, nhằm đảm bảo an toàn vốn đầu tư và cam kết lợi nhuận với cổ đông.
Dòng vốn đầu tư của DN bảo hiểm phải cân đối giữa hiệu quả và đảm bảo chi trả bồi thường theo quy định tại Luật kinh doanh bảo hiểm 2022.
Bà Đoàn Thị Thu Huyền, Tổng Giám đốc, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Bảo hiểm BIDV (BIC) thông tin thêm, trong rất nhiều năm BIC luôn duy trì lợi nhuận luôn đứng đầu ngành bảo hiểm phi nhân thọ. Cụ thể, năm 2025 đạt hơn 679 tỷ đồng trước thuế, mục tiêu 2026 đặt ra lợi nhuận 780 tỷ (tăng 15%). Trước đó, năm 2024 con số này đạt 650 tỷ đồng và 580 tỷ của năm 2023.
Theo bà Huyền, trong bối cảnh lãi suất ngân hàng tăng trong thời gian vừa qua, BIC đã lựa chọn gửi tiền kỳ hạn 12-13 tháng để tối ưu lợi nhuận đầu tư và duy trì được sự ổn định trong kinh doanh. Báo cáo tài chính quý I/2026 của BIC ghi nhận, con số đầu tư tiền gửi có kỳ hạn tại ngân hàng là gần 5.000 tỷ đồng.
Ở góc độ chuyên gia, ông Đán, chuyên gia kinh tế nhìn nhận, các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ, không chỉ là trung gian tài chính, mà còn là một “tay chơi lớn” trên thị trường, giúp đảm bảo thanh khoản cho các khoản đầu tư, ví dụ như có thời điểm thị trường tài chính hỗn loạn, nhà đầu tư nhỏ lẻ dễ bị dao động, nhưng nhờ các Quỹ đầu tư tổ chức như doanh nghiệp bảo hiểm, quản lý quỹ này giúp ổn định lại thị trường tài chính.
Còn đối với bảo hiểm phi nhân thọ, đặc thù thu phí ngắn theo năm, phí bảo hiểm đó sẽ được dùng để bồi thường hàng năm, tuy nhiên nhờ sự chênh lệch giữa kỳ thu tiền và kỳ chi trả, các DN bảo hiểm sẽ đưa nguồn tiền vào Quỹ dự phòng nghiệp vụ để đem đi đầu tư theo quy định của Luật. Có thể nói, các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ đầu tư rất thận trọng, họ thường ưu tiền gửi tiền có kỳ hạn tại ngân hàng, đây cũng là khách hàng cung cấp vốn trung hạn cho ngân hàng (thường gửi kỳ hạn 12 tháng).
“Bảo hiểm đâu có được quyền lựa chọn thời điểm chi trả, chính vì vậy việc đầu tư của nhóm doanh nghiệp này luôn phải đảm bảo tiêu chí an toàn, thanh khoản để đảm bảo việc chi trả nếu không may xảy ra rủi ro lớn”, ông Đán nêu lý do.
Xuân Trạch